CONCESSION IN MONGOLIA: NEW VISTAS OF INVESTMENT OPPORTUNITIES IN MONGOLIA

If you are looking forward to sustainably rewarding infrastructure projects, where you can place your investment and obtain lingering profit over a period of time, then the concession in Mongolia is the new gateway for your next project.

As a reflection to the past five years of prudent research and discussion amongst stakeholders, the Parliament of Mongolia on 28 January 2010 finally passed the Law on Concession, enabling new forms of investments in Mongolia’s infrastructure development sector. As stated in the Law on Concession, the concession is regarded as “sovereign grant for contractual right to use, possess, develop or build state or local government owned properties, which will serve the infrastructure or basic social services”. Types of the concession allowed under this law include BOT, BT, BOO, BLT and BOOT schemes.

If it tickles your financial imagination, you may bid for the projects enlisted in the concession projects. The list will be approved by the Government upon submission by the competent authority in charge of the concession, (i.e.the state property committee for state property and Citizens Representative Khural n submission by the Governor for the local properties). In addition , if you have on hand estimates and profit calculations, you enjoy the right to propose projects to be included in the list. The list will reflect names and types of the concession projects, main services to be performed, clarification on whether budgetary guarantee or financial support will be provided or not and method of granting concession.

The principal methodology of granting the concession is based on competitive bidding. However, if the concession project involves intellectual property owned by the participants, or  no prior  proposal has been submitted and it’s likely that there will be on further competition, or right under concession project has been transferred to financier, then direct contracting will commence.

Bidding shall be announced in no less then two months from the last date of receiving the proposals from bidders and it shall be published in leading national dailies. Foreign or domestic corporation and its consertiums are eligible to bid for the projects.

There shall be a two step evaluation used. In the first stage, the bidders will be evaluated by their financial, technical, human resources capacity, previous experiences, if  the concession project involves licensing, then fulfillment of general licensing requirement and other requirements and other requirements proclaimed by the announcement. Eligible bidders fulfilling the above mentioned requirements will be invited for detailed evaluation and will be handed over the bidding documents.

Detailed evaluation shall be carried out covering the following aspects:-

(a)     Technical proposal.

(b)     Quality of proposed service.

(c)     Work and services to be provided during the concession.

(d)     Proposed service tariffs.

(e)     Amount of investment to be made.

(f)      Financial proposals.

(g)     Country’s social and economic impact resulting from the project.

(h)     Requirement on environmental protection.

Bidding proposals shall be ranked by its scores achieved on evaluation and shall be subjected to negotiations with the competent authority. The winning bidder will be the entity who offers best proposal for the best proposal for the concession agreement This will be decided by the competent authority with the consent of the Government of Mongolia.

The terms of the concession agreement shall be identified on the basis of the project’s sector specialties, amount proposed to be invested, the plan of action, breakthrough period and the expected lifespan of the project.

If the concession involves land rights or licensing, then the winning bidder will enjoy immediate issuance of such right or license. In addition to this, the concessioner may enjoy financial support from the state including sovereign guarantee, partial financing from the state, tax holidays as referred in tax legislation, insurance, compensation and guarantee on minimum income from the service. It also has a right to pledge concession rights/include future acquired income, receivables and newly acquired property rights under concession/  or it shares to financier.

It is prohibited for the concessioner:

(a)     To transfer the concession rights unless allowed by the legislation or concession agreement.

(b)     To pause or discontinue the services under concession  and transfer the ruling stocks to third party without prior consent of competent authority.

Although the concession is a novel and emerging alternative for investment in Mongolia, government  of  Mongolia  is optimistic toward attracting investment in infrastructure projects lucratively in near future. While the year 2010 is the year for preparation and planning as the state property committee drafts the list of the concession projects, one can be sure that 2011will be the year for successful initiation of  the concession projects in Mongolia.

MONGOLICA Summer 2010

Сэтгэгдэл үлдээх

Filed under Uncategorized

АЛТАН ДЭЭР СУУСАН ГУЙЛГАЧНААС АЖ АХУЙТАН БОЛОХ АРГА буюу Олон улсын санхүүгийн зах зээл дээр хөрөнгө босгох боломжууд, анхаарах зүйл

Монголчууд бид Үндсэн хуулиндаа дэлхий нийтийн түгээмэл хандлагад нийцсэн эдийн засагтай улс болохоо тунхагласаар даруй 18 жил болж байна. Хэдийгээр энэ хугацаанд аж ахуй эрхлэж хувийн өмчтэй болсон, уул уурхайн томоохон орд газруудыг нээн илрүүлсэн, бизнесийн шинэ төсөл, санал, санаачлагыг гаргаж байгаа зэрэг чамгүй их зүйлийг хийж бүтээсэн боловч бид хөрөнгө санхүүгийн хувьд өнөөг хүртэл айл шиг айл болж хараахан чадаагүй л байна. Дээр дурдсан хөрөнгө мөнгөний гачааллаас болж бид бусдын хөгжлийг гүйцэхэд хангалттай хүрэлцэхүйц байгалийн баялгаа эдийн засгийн эргэлтэд оруулж чадахгүй байгаа нь өөрсдийгөө “алтан дээр суусан гуйлгачин” хэмээн өхөөрдөн томъёолоход хүргэж байна.

Тэгвэл энэ баялгаа хэрхэн “чулуу” болгож үр ашгийг нь хүртэх вэ, алтан дээр суусан гуйлгачнаас аж ахуйтан болох ямар арга зам байгаа вэ гэдэг асуултад хариулт өгөх зорилгоор олон улсын санхүүгийн зах зээл дээр хөрөнгө босгох арга замууд, түүний дотор IPO хийхэд анхаарах асуудлын талаар товч мэдээлэл өгье.

Олон улсын санхүүгийн зах зээл дээр хөрөнгө босгох үндсэн аргууд

Олон улсын санхүүгийн зах зээл дээр хөрөнгө босгох дараахь үндсэн аргууд байдаг. Гэвч эдгээр аргууд нь өөр өөрийн давуу болон сул талуудтай тул та өөрийн хүрэхээр зорьж буй үр дүн, өөрийн компанийн бизнесийн нөхцөл байдал, хэрэгжүүлэх гэж байгаа төслийн онцлог зэргийг харгалзан үзсэний үндсэн дээр өөрт хамгийн илүү тохирох оновчтой хувилбарыг сонгох нь зүйтэй.

Банк, санхүүгийн байгууллагаас зээл авах

Банк, санхүүгийн байгууллагаас зээл авах арга нь хөрөнгө босгох хамгийн энгийн аргад тооцогддог. Хэдийгээр энэхүү арга энгийн хялбар, ялангуяа манай улсын аж ахуй эрхлэгчдэд танил дотно арга боловч дараахь сул талтай болохыг нь анхаарах шаардлагатай. Үүнд: нэгдүгээрт, таны төслийг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай их хэмжээний санхүүжилтийг гаргах чадвартай томоохон зээлдэгч олох нь хүндрэлтэй байдаг, хоёрдугаарт, та зээл авахын тулд барьцаа хөрөнгөтэй байх шаардлагатай, гуравдугаарт, арилжааны банкны хөрөнгө татан төвлөрүүлсэн зардал, түүний хугацаа зэргээс хамааран зээлийн хүү ихэвчлэн өндөр байдаг бөгөөд хугацаа нь богино байдаг. Энэ нь таны бизнес тогтворжихоос өмнө үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийн дарамтад орох эрсдлийг дагуулж байдаг. Дөрөвдүгээрт, зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгийг худалдан борлуулах шаардлагатай болдог бөгөөд ингэснээр та тухайн төслийг цаашид үргэлжлүүлэх боломжгүй болж таны бизнес бүхэлдээ эрсдэлд орох аюултай.

Товчхондоо бол зээлийг богино хугацааны хөрөнгийн эх үүвсэр /эргэлтийн хөрөнгө/ бүрдүүлэхэд ашигладаг бөгөөд энэ нь урт хугацааны хөрөнгө оруулалт хийхэд тохиромжтой арга хэрэгсэлд тооцогддогүй.

IPO /initial public offering/ буюу нийтэд анхлан хувьцаа санал болгох

IPO /initial public offering/ буюу нийтэд анхлан хувьцаа санал болгох арга нь тухайн төслийг хэрэгжүүлэх болон компанийн үйл ажиллагааг өргөжүүлэх зорилгоор хэрэглэхэд хамгийн тохиромжтой аргад тооцогддог. IPO хийснээр та дараахь давуу талуудыг өөртөө бий болгох боломжтой юм. Юуны өмнө энэ аргыг дан ганц бизнесийн үйл ажиллагаа нь тогтворжсон, өсөлттэй компаниуд бус мөн үр ашиг өндөр байх магадлалтай төсөл бүхий шинэ компани хэрэглэх боломжтой байдаг. Түүнчлэн аль биржээр дамжуулан хувьцааг нийтэд санал болгож байгаагаас хамааран компанийн өөрийн хөрөнгийн доод хэмжээнд тавих шаардлага өндөр байдаг ч танаас ямарваа нэг барьцаа хөрөнгө шаарддаггүй. Мөн та хувьцаа гаргахдаа бүрэн дүүрэн, үнэн зөв мэдээлэл өгөөгүй, эсхүл залилан мэхэлснээс бусад тохиолдолд хувьцааг худалдан авсан этгээд нь ийнхүү худалдан авсан хувьцааны хэмжээгээр эрсдэл хүлээдэг буюу компанийн үйл ажиллагаанаас гарах бүхий л эрсдлийг тантай хуваалцдаг. Цаашилбал, танд дараа дараагийн хувьцаагаа нийтэд санал болгон хөрөнгө босгох боломжийг бүрдүүлж өгдөг. Хамгийн чухал нь та аль нэг нэр хүнд бүхий биржэд листэд болж бүртгэгдсэн бол энэ нь таны бизнесийн нэр хүндийн баталгаа болж, бусдад итгэл төрүүлдэг.

Гэвч IPO хийх нь дараахь сул талуудтайг мартаж болохгүй. Юуны өмнө IPO хийхэд таны компани асар их хөрөнгө, хүн хүч, цаг хугацаа зарцуулах шаардлагатай болдог /2007 оны судалгаагаар эрх зүйн үйлчилгээний дундаж зардал 1 сая ам.доллар, аудитын үйлчилгээний зардал найман зуун мянган ам.доллар байсан бөгөөд энэ дүн цаашид өсөх хандлагатай байгаа/ бөгөөд компанийн удирдах ажилтнууд энэ үйл ажиллагаанд бүхий л анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй болдог. Иймд удирдлагаас компанийн үндсэн үйл ажиллагаанд хандуулах анхаарал суларч, үйл ажиллагаа доголдох магадлалтай байдаг. Хоёрдугаарт, IPO хийх бэлтгэлийг хангах явцад компанийн санхүүгийн байдалд нөлөөлөхүйц маркетингийн идэвхижүүлэлт болон бусад үйл ажиллагаа явуулахыг хориглодог. Гуравдугаарт, биржэд листэд болж бүртгэгдсэн тохиолдолд тайлан мэдээ гаргах, хурал зарлах, түүнийг хуралдуулах, шийдвэр гаргах гээд компанийн дотоод бүхий л үйл ажиллагаа хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу, хатуу хяналтын дор явагддаг. Энэ ч утгаараа компанийн удирдлагыг уян хатан хэрэгжүүлэх боломжгүй болдог. Дөрөвдүгээрт, таны гаргасан хувьцааны тоо, хэмжээнээс хамааран та компанийн удирдлагаа хувь нийлүүлэгчдэд алдах боломжтой. Мөн урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг аваагүй тохиолдолд урьдчилан тооцолгүйгээр компаниа өөрийн өрсөлдөгч болон гуравдагч этгээдэд алдах эрсдэл өндөр байдаг.

Компанийн бонд /corporate bond/ гаргах

Компанийн бондыг биржээр дамжуулан нийтэд нээлттэй, эсхүл биржээс гадуур шууд гаргаж болдог. Хэдийгээр бонд нь зээлтэй ижил төсөөтэй боловч дараахь давуу талтай. Нэгдүгээрт, бонд нь хөрөнгийн зах зээл дээр чөлөөтэй хөрвөх чадвартай бөгөөд бондын төлбөрийн үүргийг дарааллын хувьд тэргүүн ээлжинд барагдуулдаг тул хөрөнгө оруулагчдын сонирхлыг ихэд татдаг. Энэ ч утгаараа бонд түргэн борлогдох чадвартай байдаг. Хоёрдугаарт, хөрөнгийн бирж нь хөрөнгө оруулагч, зуучлагчдын төвлөрөл байдаг тул бондыг биржээр дамжуулан гаргасан тохиолдолд зээлтэй харьцуулахад их хэмжээний хөрөнгийг богино хугацаанд босгох боломжтой байдаг. Иймээс хөрөнгө босгох зардал бага байдаг. Гуравдугаарт, бондын хүү бага, хугацаа урт байдаг бөгөөд бондын төлбөрийг ихэвчлэн хугацааны эцэст төлдөг. Иймээс зээлтэй ижил богино хугацааны дотор үндсэн зээл, хүүгийн төлбөрийн дарамтад орох эрсдэл багатай. Түүнчлэн бонд гаргасан хугацаанд та хууль тогтоомжид заасны дагуу өөрийн компанийн бүхий л мэдээллээ нийтэд нээлттэй байлгаж, эрх бүхий байгууллагад тайлангаа хүргүүлэх үүрэгтэй боловч бонд гаргасан хугацаанд компанийн удирдлагыг бусадтай хамтран хэрэгжүүлэх болон хувьцааг хөрөнгө оруулагчдад шилжүүлэх үүрэг хүлээдэггүй. Энэ ч утгаараа та бизнесээ өөрийн бүрэн хяналтад байлгаж болдогоороо IPO хийхээс давуу талтай. Харин сул тал гэвэл зээлийн нэгэн адил та бондын үүргээ гүйцэтгэж чадаагүй бол түүнийг компанийн өөрийн хөрөнгөөр төлж барагдуулдаг бөгөөд бондыг хувьцаанд хөрвүүлэх нөхцөлөөр гаргасан тохиолдолд компаниа алдах эрсдэлтэй байдаг.

Еquity investment буюу хөрөнгө оруулагчдад хувьцааг шууд санал болгох

Equity investment буюу хөрөнгө оруулагчдад хувьцааг шууд санал болгох арга нь шинэ болон жижиг, дунд компанийн хөрөнгө босгодог түгээмэл аргад тооцогддог /2008 оны байдлаар Европт 84 тэрбум еврогийн, хойд америкт 70,5 тэрбум ам.долларын гүйлгээ хийгдсэн/. Энэ тохиолдолд хөрөнгө оруулагчид нь хувь хүн, компани, хедж, тэтгэвэрийн, хамтын болон хувийн хөрөнгө оруулалтын сангууд байдаг бөгөөд хөрөнгө оруулалтаа хөрөнгө итгэмжлэн удирдагч, эсхүл хөрөнгө оруулалтын оператор компани болон тусгай сангуудаар дамжуулан хэрэгжүүлдэг. Хөрөнгө оруулагчдад хувьцааг шууд санал болгох арга нь нэгдүгээрт, ийнхүү хувьцаагаа санал болгоход цаг хугацаа, зардал бага шаарддаг, хоёрдугаарт, хувьцааг худалдсаны дараа компанийн удирдлагыг уян хатан хэрэгжүүлэх боломжоо алддаггүй зэргээрээ IPO хийхээс давуу талтай. Харин компанийн удирдлагыг хувь нийлүүлэгчдэд алдах эрсдлийг дагуулж байдгаараа сул талтай байдаг байна.

Олон улсын хөрөнгийн зах зээл дээр IPO-г хэрхэн хийдэг вэ?

IPO гэж юу вэ?

IPO хийх гэдэг нь хөрөнгө, санхүүгийн зах зээлийг зохицуулах эрх бүхий этгээдэд бүртгүүлэх замаар өөрийн хувьцааг нийтэд анх удаа санал болгохоор биржид листэд болгон бүртгүүлэх процессийг хэлдэг. Харин нэгэнт биржид листэд болсон компани дахин хувьцаа гаргах үйл явцыг IPO-д тооцдоггүй.

IPO хийхэд төр оролцох нь

Тухайн улсын хууль тогтоомжоос хамааран IPO хийх үйл ажиллагаанд төрийн өөр өөр байгууллагууд оролцдог боловч эдгээр байгууллагууд нь ихэвчлэн хөрөнгийн болон санхүүгийн зах зээлийг зохицуулах чиг үүрэг бүхий байгууллагууд байдаг. Эдгээр байгууллагууд нь нэгдүгээрт, хөрөнгө оруулагчдад шаардлагатай бүхий л мэдээ, мэдээллийг нээлттэй болгох, хоёрдугаарт, аливаа хууран мэхлэх буюу залилах үйлдлээс урьдчилан сэргийлэх чиг үүргийг хэрэгжүүлдэг.

IPO-г хаана хийдэг вэ?

IPO-г биржээр дамжуулан хийдэг. Дараахь биржүүд дэлхийн шилдэг 10 биржид тооцогддог. Үүнд: 1/Нью-Йоркийн хөрөнгийн бирж /NYSE/, 2/Токиогийн хөрөнгийн бирж /TSE/, 3/НАСДАК /NASDAQ/, 4/Евронекст /Euronext/, 5/Лондонгийн хөрөнгийн бирж  /London stock exchange/, 6/Шанхайн хөрөнгийн бирж /Shanghai stock exchange/, 7/Гонконгийн хөрөнгийн бирж /Hong Kong stock exchange/, 8/Торонтогийн хөрөнгийн бирж /Toronto stock exchange/, 9/Франкфуртын хөрөнгийн бирж /Deutsche Bцrse/, 10/Мадридын хөрөнгийн бирж /Bolsas y Mercados Espacoles/ тус тус багтдаг. Мөн Австралын үнэт цаасны бирж, Солонгосын бирж, Шинжений биржүүд дэлхийн шилдэг 20 биржид багтдаг.

Биржүүд нь өөрийн тогтоосон шалгуурыг хангасан үнэт цаасыг листэд болгон худалддаг бөгөөд цаашид тодорхой шалгуурыг хангаж байхыг үнэт цаас гаргагчаас шаарддаг. Эдгээр шалгуур нь тухайн биржийн нэр хүндээс хамааран харилцан адилгүй байдаг. Түүнчлэн тухайн биржийн жагсаалтад бүртгэгдсэн бүтээгдэхүүний чанар, зэрэглэлээс хамааран өөр өөр шаардлага, стандартыг тогтоодог. Тухайлбал, Токиогийн хөрөнгийн бирж томоохон компаниудын хувьцааг нэгдүгээр хэсэгт, дунд зэргийн компаниудын хувьцааг хоёрдугаар хэсэгт, өндөр өсөлттэй байх магадлалтай шинэ компаниудын хувьцааг мадерс /mothers/ хэсэгт, Гонконгийн хөрөнгийн бирж бүтээгдэхүүнээ үндсэн /mainboard/ болон өсөлт бүхий аж ахуйн нэгж /GEM/-ийн хэсэгт хуваадаг бол Шанхайн хөрөнгийн бирж нь юүаниар гаргасан хувьцааг “А” хувьцааны, ам.доллараар гаргасан хувьцааг “В” хувьцааны хэсэгт хамааруулан ангилдаг байна.

Мөн биржүүд төслийн онцлогоос хамааран тавигдах шалгуурыг хэрэглэхгүй байх нөхцөлийг ч санал болгодог байна. Тухайлбал, Гонконгийн хөрөнгийн биржийн үндсэн жагсаалтад бүртгэгдэх компани нь сүүлийн 3 жилд 50 саяас доошгүй гонконг долларын ашигтай ажилласан байх, биржид бүртгэгдэх үед өөрийн хөрөнгийн хэмжээ нь 200 сая гонконг доллараас доошгүй байх зэрэг шаардлага тавьдаг боловч уул уурхайн компанийн хувьд тухайн компанийн гүйцэтгэх удирдлага, удирдлагын баг нь уул уурхайн салбарт 3-аас доошгүй жил ажилласан туршлагатай бөгөөд бирж боломжтой гэж үзсэн бол эдгээр шаардлагыг багасгах буюу хэрэглэхгүй байх боломжтой байдаг байна.

IPO хийх үе шатууд

IPO хийх үйл ажиллагаа нь листэд болох бэлтгэлийг хангах, листэд болох шийдвэрийг хүлээх, IPO-г дуусгах гэсэн 3 үе шатаас бүрддэг.

Эхний буюу листэд болох бэлтгэлийг хангах үе шатанд андеррайтер /underwriter/-ийг сонгох, эрх зүйн болон санхүүгийн нөхцөл байдлыг шалган тогтоох /due diligence/, санхүүгийн бичиг баримтад аудит хийх, хөрөнгийн болон санхүүгийн зах зээлийг зохицуулах эрх бүхий байгууллагад хүргүүлэх үнэт цаасны танилцуулга болон холбогдох шаардлагатай бусад бичиг баримтыг боловсруулах, зэрэглэл тогтоох зэрэг ажлыг хийдэг. Энэ хугацаанд олон нийтийг төөрөлдүүлэхүйц мэдээлэл цацах, тусгайлан зааснаас бусад тохиолдолд олон нийтээс хөрөнгө татан төлвөрүүлэхийг хориглодог.

Хоёрдугаар үе шатанд эрх бүхий байгууллагад хүргүүлсэн баримт бичигтэй холбоотой нэмэлт мэдээлэл, тайлбарыг гаргах, тэдгээрт шаардлагатай өөрчлөлтийг тусгах, шинэчлэх ажиллагаа хамаардаг.

Гуравдугаар буюу IPO-г дуусгах үе шатанд зохицуулах байгууллагын зөвшөөрсний дагуу үнэт цаасны танилцуулгад эцсийн нэмэлт, өөрчлөлтийг оруулах, IPO хийхтэй холбоотойгоор байгуулсан гэрээ, хэлцлийг эцэслэх зэрэг ажиллагааг хийдэг.

Та IPO хийхэд бэлэн үү?

Таны компани IPO хийхэд бэлэн байгаа эсэхэд хариулт өгөхийн тулд та дараахь хэдэн асуудлыг тодруулсан байх шаардлагатай:

-Юуны өмнө танд IPO хийхэд хэрэгтэй бүхэн байгаа эсэхийг тогтоох шаардлагатай. Учир нь өндөр ур чадвар, мэдлэг туршалагатай баг, зөв зохистой зохион байгуулалт, дотоод хяналтын тогтолцоогүй компани олон улсын зах зээл дээр IPO хийх боломжгүй юм.

-Хоёрдугаарт, IPO хийх гадаад улсын хууль тогтоомж болон тухайн биржээс тогтоосон шалгуурыг судалж, тэдгээрийг танай компани хангаж чадах эсэхийг тодруулах нь зүйтэй. Татвараас зайлсхийдэг, давхар тайлан тэнцэл хөтөлдөг, эд хөрөнгө, эзэмшиж байгаа эрх, лиценз нь маргаантай, эсхүл огт баталгаажаагүй компани олон улсын зах зээл дээр IPO хийх талаар санахын ч хэрэггүй.

-Эцэст нь таны гаргасан хувьцаа цаашид үнэт цаасны хоёрдогч зах зээл дээр хөрвөх чадвартай эсэхийг тооцоолох нь чухал. Учир нь хөрөнгө оруулагчдын нилээдгүй хувь нь таны хувьцааг хоёдогч зах зээл дээр гүйлгээнд оруулж ашиг олох сонирхолтой байдаг. Иймээс таны гаргасан хувьцааны хөрвөх чадвар хэдий чинээ өндөр байна тэр хирээр таны хувьцааг худалдан авах сонирхол их байх болно.

Mining Journal,  May, 2010 #005 (019)

1 Сэтгэгдэл

Filed under Uncategorized

What is IPO?

What is IPO?

IPO is a process of registering shares of a company’s stock with a financial or securities market regulating authority and listing the stock on an Exchange in order to offer the stock for sale to the public for the first time. Reissuance of the stock for sale shall not be regarded as IPO.

Where IPO happens

IPO takes place in the exchanges. Following exchanges are regarded as the top 10 exchanges in the world. Which are 1/New-York stock exchange, 2/Tokyo stock exchange, 3/NASDAQ, 4/Euronext, 5/London stock exchange, 6/Shanghai stock exchange, 7/Hong Kong stock exchange, 8/Toronto stock exchange, 9/Frankfurt stock exchange and 10/Madrid stock exchange. In addition to this, Australian securities exchange, Korean exchange and Shenzhen exchanges are regarded as one of the top 20 exchanges in the world.

Stocks which meet requirements established by an exchange shall be listed and are subject to further requirement to remain listed. These requirements vary depending on reputation of an exchange. Also exchanges offer various listings and standards depending on quality and nature of issuer. For example, Tokyo stock exchange issues stocks of big companies in Section 1, stocks of mid-size companies in Section 2 and High growth companies in Mothers section. While Hong Kong stock exchange offers Mainboard and GEM /growth enterprise market/. Shanghai stock exchange categorize its listing as “A shares” for shares issued in RMB and “B shares” for shares issued in USD.

In addition, exchanges offer waiver of requirements depending on the nature of project. For example, Hong Kong stock exchange generally requires companies wishing to be listed to have profit higher than 50 million HKD 3 years and capitalization of at least 200 million HKD at the time of listing. But for mining companies, as long as executives of the company have at least 3 years experience in mining and an exchange finds it sufficient, then above mentioned financial requirements will be waivered.

IPO procedure

When you do IPO, you will need to go through preparation, waiting and post listing procedures.

Firstly, when you prepare for IPO you need to deal with underwriter, conduct due diligence, auditing financial statement, rating and preparing all necessary papers for registration at the relevant regulatory authority. While you are prohibited to disseminate any misleading information and unless authorized, to raise capital from the public.

At the second stage, you will need to submit all papers to the regulatory authority and wait for the decision to register. You may be asked by the regulatory authority to submit additional documents and clarification.

After the decision to register of the regulatory authority is issued, you have to make final amendments to the prospectus as it was approved by the regulatory authority and finalize all contractual issues regarding to IPO.

Are you ready to go public?

In order to decide whether you are ready to go public or not, the following shall be considered and clarified.

- First of all, you need to identify whether you have necessary tools to go public. Without highly qualified professional team, adequate management and structure, and internal auditing, you will not be able to go public.

- Secondly, you need to clarify with your legal advisor and potential underwriter on legal requirements of the country you would like to IPO and specific requirements of exchange you want to be listed. If you evade tax, record double financial statements, property rights and licenses of your company is in question or not legalized, it will be waste of time to consider IPO abroad.

- Finally, it’s very important to find out that whether your stocks will be actively traded in secondary market after listing. Because change is the place for intermediaries and profit seekers who are willing to play in secondary market. Hence more likely your stock will be sold in secondary market, then more attractive it will be in primary market.

Сэтгэгдэл үлдээх

Filed under Uncategorized

ХУВИЙН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН САНГ МОНГОЛ УЛСАД ХЭРХЭН БАЙГУУЛАХ ВЭ?

Хувийн хөрөнгө оруулалтын сангаар дамжуулан Equity investment буюу хөрөнгө оруулагчдад хувьцааг шууд санал болгох арга нь шинэ болон жижиг, дунд компанийн хөрөнгө босгодог түгээмэл аргад тооцогддог. 2000 оноос хойш энэ аргыг хэрэглэн Европын 56000 орчим компанид нийт 370 тэрбум еврогийн хөрөнгө оруулалтыг хийсэн байна.

Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улсад хувийн хөрөнгө оруулалтын сангийн үйл ажиллагааг тусгайлан зохицуулсан эрх зүйн акт байдаггүй. Хэдийгээр Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлд зааснаар үнэт цаасны хамтын хөрөнгө оруулалтын байгууллага, хөрөнгө оруулалтын санг байгуулахтай холбогдсон харилцааг зохицуулсан байх боловч хувийн хөрөнгө оруулалтын сан нь хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийн хувьцааг худалдан авах үйл ажиллагаа эрхлэх тул дээрх зохицуулалт нь хувийн хөрөнгө оруулалтын санг байгуулахтай холбогдсон харилцаанд хамаардаггүй. Тэгвэл тус улсад хэрхэн хувийн хөрөнгө оруулалтын санг байгуулах боломжтой талаархи товч зөвлөгөөг та бүхэнд өгье.

Хувийн хөрөнгө оруулалтын санг үүсгэн байгуулахад дараахь этгээдүүд дор дурдсан эрх үүрэгтэйгээр оролцдог:

-    Хөрөнгө оруулалтын удирдагч /компани байх бөгөөд хөрөнгийг удирдах, хөрөнгө оруулалтын санг төлөөлөх үйл ажиллагааг хэрэгжүүлнэ/;

-    Хөрөнгө оруулагч /хувь хүн, хуулийн этгээд байх бөгөөд хөрөнгө оруулалтын санд хөрөнгө оруулалт хийх, оруулсан хөрөнгийн хэмжээгээр тухайн төслөөс ногдол ашиг авна/;

Монгол Улсад хувийн хөрөнгө оруулалтын санг зарим гишүүд нь бүрэн хариуцлагатай нөхөрлөлийн хэлбэрээр байгуулах боломжтой бөгөөд хөрөнгө оруулалтын удирдагч нь бүрэн хариуцлага хүлээдэг нөхөрлөлийн гишүүн байна. Иймээс Нөхөрлөлийн тухай хуулийн 28.2-т заасны дагуу хөрөнгө оруулалтын удирдагч нь нөхөрлөлийг удирдах, төлөөлөх бүрэн эрхийг хэрэгжүүлнэ. Харин хөрөнгө оруулагч нь оруулсан хөрөнгийнхөө хэмжээгээр хариуцлага хүлээдэг нөхөрлөлийн гишүүн байх бөгөөд Нөхөрлөлийн тухай хуулийн 28.4-т заасанчлан нөхөрлөлийн үйл ажиллагаанд биечлэн оролцохгүй байх эрхтэй.

Хөрөнгө оруулалтын удирдагч болон хөрөнгө оруулагчид нөхөрлөлийн гэрээ байгуулах бөгөөд хуульд заасны дагуу нөхөрлөлөө хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлд бүртгүүлнэ. Уг нөхөрлөлөөс оруулсан хөрөнгийнхөө хэмжээгээр хариуцлага хүлээдэг гишүүдийн аль нэг нь гарсан нь нөхөрлөлийг татан буулгах үндэслэл болохгүй.

Талууд нөхөрлөлөө байгуулсны дараа шинээр хөрөнгө оруулалт хийх боломжтой төсөл бүрт зориулсан шинэ компани байгуулах бөгөөд уг компанийн хувьцаа эзэмшигч нь нөхөрлөл байна.

Сэтгэгдэл үлдээх

Filed under Uncategorized

HOW TO ESTABLISH PRIVATE EQUITY FUND IN MONOLIA

Equity investment through private equity fund is regarded as one of the best solutions for newly established or small companies in need for fund raising. Since 2000, total of 270 billion Euros were invested in over 56000 companies in Europe through private equity professionals.

At the moment, we don’t have specialized legislation regarding to establishment and operation of private equity fund in Mongolia. Although Article 26 of Law on Securities market regulated basics of collective investment vehicle and mutual fund, as long as private equity funds deal with buyout of equities of private companies, above mentioned provision shall not apply to establishment and operation of Private equity fund in Mongolia. However, it does not mean you cannot establish Private equity fund in Mongolia. So how do you establish private equity fund in Mongolia? This is the basics.

When you are considering about establishing private equity fund in Mongolia, then you should have following players:

-    Equity fund manager /will be management company and responsible for managing fund and representing it/

-    Investor /will be individuals and entities. They will receive dividends as par to its contribution from a specified projects/

Private equity funds can be incorporated as limited liability partnership in Mongolia. In this regards, equity fund manager will be general partner of partnership and according to section 2 of article 28 of Law on Partnership, it will enjoy right to manage fund and represent it. Other investors will be limited partners and under section 4 of article 28 of Law on Partnership, they will be freed from obligation of participation in its day to day activities.

General partner and limited partners are subject to Partnership agreement, which is equivalent to participation agreement. Unless all partners refused to continue participation in partnership, then refusal to continue participation in partnership by any limited partner shall not be ground for liquidating partnership.

When it’s time to invest in equities of potential companies, limited partnership will incorporate new company of which total share shall belong to the limited liability partnership.

Сэтгэгдэл үлдээх

Filed under Uncategorized

ХЄРЄНГЄЄР БАТАЛГААЖСАН ЇНЭТ ЦААСНЫ ЗАХ ЗЭЭЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛЬ

Монгол Улсад ипотекийн хоёрдогч зах зээлийг хөгжүүлэх, сул чөлөөтэй хөрөнгийг ипотекийн санхүүжилтэд татан төвлөрүүлэх зорилгоор 2010 оны 4 дүгээр сарын 23-ны өдөр Улсын Их Хурлаас “Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай” хуулийг баталлаа. Монгол Улсад энэ төрлийн харилцааг хөгжүүлэх зорилгоор 2003 онд Засгийн газрын 116 дугаар тогтоолоор “Үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалсан зээлээр баталгаажсан үнэт цаасны зах зээлийг хөгжүүлэх үндсэн чиглэл”-ийг баталж байсан боловч ипотекийн анхдагч зах зээл хөгжлийнхөө эхэн шатанд байсан, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийн шаардлагыг хангуулах эрх зүйн зохицуулалт төгөлдөршөөгүй байсан зэргээс шалтгаалан уг хуулийг батлах эрх зүйн болон практик шаардлага бүрэлдэн бий болоогүй байсан юм.

Харин 2005 онд “Ипотекийн зүйлийг шүүхийн бус журмаар худалдан борлуулах журмын тухай” хуулийг, 2009 онд уг хуулийг хүчингүй болгож “Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай” хуулийг тус тус баталсан нь тус улсад ипотекийн анхдагч зах зээлийн эрх зүйн орчин төлөвшихөд нөлөөлсөн, түүнчлэн арилжааны банкуудын үүсгэл санаачлагаар ипотекийн хоёрдогч зах зээлд үйл ажиллагаа явуулах чиг үүрэг бүхий “Монголын ипотекийн корпораци”-ийг байгуулсан зэрэг нь дээрх хуулийн төслийг боловсруулж батлах бодит үндэслэл, шаардлага болсон юм. Мөн хууль тогтоогчдын зүгээс 2008 онд эхэлсэн эдийн засгийн хямарлыг даван туулах үндсэн аргуудын нэг нь тус улсад ипотекийн анхдагч болон хоёрдогч зах зээлийг хөгжүүлж төлөвшүүлэх явдал гэж үзэн холбогдох хуулийн төслийг боловсруулах чиглэлийг Засгийн газарт өгсөн нь уг хуулийн төсөл батлагдахад түлхэц өгсөн билээ.

Шинээр батлагдсан Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны зах зээлийн тухай хууль нь 6 бүлэг, 45 зүйлтэй. Энэхүү хуулиар зээл, түрээс, санхүүгийн түрээсийн гэрээ, өрийн бичгээс үүсэх шаардах эрх, зээлийн карт олгогчийн авлага зэрэг мөнгөн урсгал бий болгох боломжтой санхүүгийн хэрэгслээр баталгаажсан үнэт цаас гаргах, түүнд хяналт тавих, хөрөнгө оруулагчийн эрх ашгийг хамгаалахтай холбогдсон харилцааг зохицуулна.

Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаас гаргах үйл ажиллагаанд Санхүүгийн зохицуулах хороо хяналт тавина.

Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаас нь баталгаат болон барьцаат үнэт цаасны төрөлтэй байх бөгөөд баталгаат үнэт цаасыг Тусгай зориулалтын компани /банк, банк бус санхүүгийн байгууллага, орон сууцны санхүүжилтийн компанийн байгуулсан/, барьцаат үнэт цаасыг банк, орон сууцны компани тус тус гаргах эрхтэй. Дээрх этгээдүүд нь хуульд заасан журмын дагуу холбогдох тусгай зөвшөөрлийг авсан байх шаардлагатай.

Баталгаат үнэт цаас нь хөрөнгийг анхны үүрэг гүйцэтгүүлэгч, үнэт цаас гаргагчийн үүсгэн байгуулагч, худалдагчийн санхүүгийн тайлан, тэнцлээс хасч, хөрөнгөтэй холбоотой шаардах эрх болон олох орлогыг тусгай зориулалтын компанийн санхүүгийн тайлан, тэнцэд шилжүүлэн анхны үүрэг гүйцэтгүүлэгч, үүсгэн байгуулагч худалдагчийн хөрөнгөтэй холбоотой үүргээс бүрэн чөлөөлснийг гэрчилсэн үнэт цаас байна. Харин барьцаат үнэт цаас нь үнэт цаас гаргагчийн санхүүгийн тайлан, тэнцэлд тусгаарлан бүртгэгдсэн, орон сууцны зээлийн болон Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай хуулиар зөвшөөрсөн бусад үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцаатай холбогдсон шаардах эрхээр баталгаажсан, үнэт цаасны танилцуулгад заасан хугацаанд үндсэн төлбөр, түүний хүүг хөрөнгө оруулагчид төлөх үүргийг гэрчилсэн үнэт цаас байна.

Баталгаат үнэт цаасыг гаргахдаа тухайн үнэт цаасыг баталгаажуулж байгаа хөрөнгийг багцлан уг хөрөнгийн багцыг санхүүгийн зохицуулах хороонд хүргүүлэх бөгөөд ийнхүү бүртгүүлснээр түүнийг хөрөнгө оруулагчид барьцаалсанд тооцдог байна. Харин барьцаат үнэт цаасны хувьд орон сууцны зээл болон барьцаанаас үүссэн шаардах эрх /үндсэн хөрөнгө/, бэлэн мөнгө, Монгол Улсын Засгийн газар болон Монголбанкнаас гаргасан үнэт цаас /нэмэлт хөрөнгө/-наас бүрдэх хөрөнгийн багцыг бүрдүүлэх замаар гаргахаар хуульд заажээ.

Баталгаат үнэт цаас гаргахтай холбогдсон харилцаанд анхны үүрэг гүйцэтгүүлэгч буюу зээлдүүлэгч, тусгай зориулалтын компани, түүний үүсгэн байгуулагч, худалдагч, үйлчилгээ үзүүлэгч, хөрөнгө итгэмжлэн удирдагч, хөрөнгө оруулагч зэрэг этгээдүүд оролцдог бол барьцаат үнэт цаас гаргахтай холбогдсон харилцаанд Орон сууцны санхүүжилтийн компани болон хөрөнгийн багцын бүртгэлийг хянагч тус тус оролцоно.

Баталгаат үнэт цаас гаргагч болох тусгай зориулалтын компани үнэт цаасны төлбөр төлөх болон үнэт цаасны танилцуулгад заасан үүргээ биелүүлээгүйн улмаас нийт үнэт цаас эзэмшиж байгаа хөрөнгө оруулагчийн гуравны хоёроос дээш хувь нь түүнийг татан буулгахыг шаардсан бол эрх хүлээн авагчийн томилж, үнэт цаасны эргэн төлөлтийг сайжруулах арга хэмжээ авах зэрэг хөрөнгө оруулагчийн эрх ашгийг хамгаалахад чиглэгдсэн үйл ажиллагааг явуулна. Харин барьцаат үнэт цаас гаргагчтай холбоотой дампуурлын хэрэг үүссэн, түүнийг татан буулгаж болзошгүй болсон, эсхүл хуульд заасан үндэслэлээр эрх бүхий байгууллага өөрчлөн байгуулахаар шийдвэрлэсэн бол онцгой нөхцөл байдал үүссэн гэж үзэх бөгөөд энэ тохиолдолд барьцаат үнэт цаасны хөрөнгийн багцыг хөрөнгө оруулагчийн шаардлагыг бүрэн хангах хүртэл барьцаат үнэт цаас гаргагчийн санхүүгийн тайлан, тэнцлээс тусгаарлах, эрх хүлээн авагч томилох зэрэг хөрөнгө оруулагчийн эрх ашгийг хамгаалахад чиглэгдсэн шаардлагатай арга хэмжээг авч хэрэгжүүлнэ.

Түүнчлэн хөрөнгө оруулагчийн эрх ашгийг хамгаалах зорилгоор Санхүүгийн зохицуулах хорооноос эрх авсан аудитор үнэт цаас гаргагчийн үйл ажиллагаанд аудит хийх бөгөөд аудит хийх давтамж, аудиторт тавих мэргэжлийн шаардлага, түүнд хүлээлгэх хариуцлага зэргийг Санхүүгийн зохицуулах хороо тогтоохоор хуульд заасан байна.

Мөн хуулийн 42 дугаар зүйлд анхны үүрэг гүйцэтгүүлэгч, орон сууцны санхүүжилтийн компани, Засгийн газар, Монгол банк болон гуравдагч этгээд барьцаат үнэт цаасанд баталгаа гаргаж болохоор заасан байна.

Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны хуулийг 2011 оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс дагаж мөрдөх бөгөөд ийнхүү дагаж мөрдөхөөс өмнө Санхүүгийн зохицуулах хорооноос шаардлагатай дүрэм, журам, зааврыг батлах ажлыг хийж дуусгахаар төлөвлөөд байгаа юм байна.

<!– /* Font Definitions */ @font-face {font-family:”Cambria Math”; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:204; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4; mso-font-charset:204; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1073750139 0 0 159 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:””; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:”Calibri”,”sans-serif”; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:”Times New Roman”; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:”Times New Roman”; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} .MsoPapDefault {mso-style-type:export-only; margin-bottom:10.0pt; line-height:115%;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.0in 1.0in 1.0in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} –>
/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin-top:0in;
mso-para-margin-right:0in;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0in;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

Сэтгэгдэл үлдээх

Filed under Uncategorized

LAW ON SECONDARY MORTGAGE MARKET

In order to develop secondary mortgage market in Mongolia and to attract funding to a mortgage financing, Mongolian Parliament /State Great Khural/ passed law on Asset backed securities on 23rd of April, 2010. Although Government resolution 116 of 2003 called for development of secondary mortgage market in Mongolia by approving “Concept and direction of developing Mortgage backed securities market in Mongolia”, there weren’t any real legal and practical demand of initiating and developing such market in Mongolia, due to prematureness of primary mortgage market in Mongolia and absence of adequate mortgage enforcement legislation.

However, following enactment of “Law on Non-judicial foreclosure of mortgage collateral” in 2005 and approval of preceding legislation named “Law on Mortgage” in 2009 resulted in establishing adequate legal framework for primary mortgage market. In addition to this, founding of “MIC” /Mongolian Mortgage Corporation/, the primary local player of secondary mortgage market influenced calling of approval of the “Law on Asset backed securities” in Mongolia. It should be also noted that the Parliament of Mongolia /State Great Khural/ has approved Action plan for overcoming economic crisis in 2008, obliging the Government of Mongolia to draft necessary legislations for primary and secondary mortgage market.

The Newly approved “Law on Asset backed securities” consists of 6 chapters and 45 articles.

The purpose of this law is to regulate relations regarding to issuance of asset /receivables from loan, leasing, rent, bond, credit card and other financial instruments which will generate monetary flow/ backed securities, supervision of such activities and protection of investor’s right.

The Financial regulatory authority is in charge of supervision of issuing asset backed securities in Mongolia.

Asset backed securities include guaranteed security /asset or mortgage backed security/ and collateral security /mortgage bond/. Guaranteed security shall be issued by SPV /shall be founded by commercial bank, non banking financial institution and Housing finance company/, while collateral security shall be issued by commercial banks and Housing finance company. According to this law, above mentioned issuers shall have license to issue.

Guaranteed security shall be a security proving that assets has been removed from balance sheet of originator, shareholder of issuer and seller; and recorded in the balance sheet of SPV. In addition it proves that originator, shareholder of issuer and seller has been freed from all obligations related to the assets transferred. Collateral security is a security backed by right to demand regarding to residential mortgage and other mortgages permitted by law on Asset backed securities and proving right to repayment of principal and interest within period referred in prospectus. When issuing collateral security, all assets shall be segregated within issuer’s balance sheet.

When issuing guaranteed security, assets backing security shall be pooled and such pool will be registered by the Financial regulatory commission. Upon registration, assets in the pool shall be deemed as pledged to the investors. Collateral security shall be issued by pooling right to demand regarding to residential mortgage, cash and treasury bonds.

Originator, SPV, servicer, trustee and investor shall participate in transaction in issuing guaranteed security, In issuing collateral security, main players will be the Housing finance company and Asset pool registration manager

If 2/3 of investors holding guaranteed securities demand to liquidate issuer on the basis that the issuer of guaranteed security defaults in paying out or fails to comply with prospectus, then receivership shall be appointed and necessary actions to protect investors’ right will be carried out, including enhancing repayment of the security. If bankruptcy case filed, or issuer is subject to liquidation or authorized body decided to reorganize issuer of a collateral security, it shall be deemed as special circumstances and all assets of issuer shall be segregated from balance sheet of issuer until all investors are repaid. In addition, as similar to the case of guaranteed security, receivership can be appointed in case of collateral security in order to protect investors right.

In addition, all activities of issuers shall be audited by Audit licensed from the Financial regulatory commission. Particularities of auditing and its requirement for licensing will be regulated by the Financial regulatory commission.

According to article 42 of the Law on Asset backed securities, originator, Housing finance company, the Government of Mongolia or Central bank /Mongolbank/ can provide additional guarantee when issuing collateral security.

The Law on Asset backed security will be in force from 1st of January, 2011, leaving some time for regulatory body to approve needed regulations and rules for the market.

Сэтгэгдэл үлдээх

Filed under Uncategorized